Allianz Arena: High tech architectuur tot leven gewekt

Elektro-engineering voor de Allianz Arena

In de Allianz Arena die pas sinds kort in gebruik is genomen en waar net op tijd het fluitsignaal voor de eerste wedstrijd kon worden gegeven, moesten de bouwtechnische materialen super prestaties kunnen leveren: bij het modernste voetbalstadion van Europa is gedeeltelijk op bouwtechnisch gebied absoluut nieuw land betreden. Dat had zijn weerslag ook in de door Siemens Elin gerealiseerde technische uitrusting. De engineeringstijd op de EPLAN-CAD-werkstations bedroeg ongeveer 6 manjaren.

Na bijna 3 jaar bouwtijd is eind mei bij München een van de modernste voetbalstadions van midden Europa in gebruik genomen. De Allianz Arena, ontworpen door het Zwitserse architectenteam Herzog en De Meuron, heeft op drie ringen een capaciteit van 66.000 zitplaatsen. Daarnaast biedt het ruimte voor een veelvoud aan extra inrichtingen zoals een kinderdagverblijf, kantoren en conferentieruimtes zowel gastronomisch alsook avontuurlijk. Het bij het gebouw behorende parkeergarage voor ongeveer 11.000 auto’s geldt op dit moment als grootste in Europa. Bouwtechnisch gezien biedt het gebouw direct een hele reeks snufjes. Zo ook het dak, het gaat hier wereldwijd gezien om de grootste overkapping van folie. Zij is opgebouwd uit in totaal 2874 doorzichtige luchtkussens, elk 35 m2  groot. Zij zijn met lucht gevuld waarbij grote ventilatoren zorgen voor constante vulling en voldoende druk in ieder kussen. In zijn totaliteit leveren 12 drukmetercontacten de gegevens voor de noodzakelijke druk en luchtverzorging. De hele buitenhuid kan met in totaal 4200 lampen in verschillende kleuren worden verlicht, wat het gebouw van veraf zichtbaar maakt en deze lijkt op een reusachtige lampion.

De totale technische uitrusting door één leverancier

Indrukwekkend is ook de technische infrastructuur, die het gebouw herbergt. Voor de totale technische gebouwuitrusting is VA Tech Elin verantwoordelijk. Het van oorsprong in de begin twintiger jaren in Linz en Wenen opgerichte bedrijf is vandaag de dag als internationale aanbieder gespecialiseerd in de elektromechanische en elektrotechnische installaties, systemen en dienstverlening voor de industrie, gebouwtechniek en communicatie infrastructuur.

De systeemcompetentie omvat de bereiken industrie-installaties, gebouwentechniek, facility management, energievoorziening, automatisering, aandrijftechniek en tractietechnologie. Afgelopen jaar is het ongeveer 460 man sterke bedrijf door Siemens overgenomen en heet vanaf deze tijd Siemens Elin.

De door VA Tech Elin voor de Allianz Arena geleverde prestatieomvang bevat de totale sterk- en zwakstroomenergieverdeling, de totale belichting zoals het floodlight. Eveneens ontworp en installeerde de onderneming de brandmeldinstallatie, de entreecontrole, het verkeersleidingensysteem met schakelkasten en signaalinstallaties, de ticketverkoop, de telefoon- en EDV-verdeling, de videobewaking incl. het politie-leidingssysteem zoals het hele complex verwarming, klimatisering, beluchting, sanitair plus verdeler. Dat is een aanzienlijke omvang, die haar weerklank vindt in een overeenkomstige indrukwekkende volume aan materialen. Ongeveer 460 km sterkstroomleiding, 140 km zwakstroomleiding zijn verwerkt in de gebouwen, verder 4200 schakelaars, contactdozen en melders, 4600 lampen in het binnenbereik en de genoemde 4200 lampen voor de buitenhuid en een 220-tal floodlight stralers.

250 schakelkasten en 5000 datapunten

De laagspanning energieverdeling van het stadion steunt op twee hoofdverdelers met elk 26 velden alsook 130 sub- en onderverdelers. Ongeveer 50 verdere onderverdelers vallen onder de gastronomische-inrichtingen, nogmaals 32 onderverdelers op het bereik verwarming, klimatisering, beluchting en sanitair inrichtingen en ongeveer 110 subverdelers op de energieverzorging van de loges en fan-shops. De parkeergarage vordert de energie van ongeveer 34 verdelers, nogmaals 7 subverdelers zijn ondergebracht in het bereik van de verwarming, klimatisering, beluchting en sanitair. In totaal vereisen de installaties ongeveer 250 schakelkasten en verdelers. Deze zijn haast compleet geproduceerd door VA Tech Elin in hun eigen bedrijf te Linz. Ook de in de Allianz Arena ingezette automatiseringstechniek beweegt zich in een indrukwekkende dimensie. Ongeveer 5000 datapunten leveren de te verwerken informatie. Het meet- en regelsysteem van de gebouwtechniek is de basis voor alle besturings- en regelopdrachten die hier ontstaan. Bovendien genereert het de data voor het monitoren van verwarming, klimatisering, beluchting en sanitair inrichtingen als voor de bewakingssystemen van nevensystemen zoals liften of kasten. Voor het stadion en de vanaf de parkeergarage tot deze leidende Esplanade nemen ongeveer 26 PLC’s de noodzakelijke besturingen over van alle functies. Voor de parkeergarage waren nogmaals 12 PLC’s nodig. Ongeveer 400 frequentieregelaars, voor het merendeel ingezet om de bereiken verwarming, klimatisering alsook de compressortechniek aan te sturen.

Een project van deze omvang vereist naast de noodzakelijk know-how ook een krachtige engineeringstool. Bij VA Tech Elin wordt reeds vanaf het begin van het CAD-tijdperk, ongeveer sinds 1987, de engineeringstool EPLAN ingezet. Tot voor kort zette het bedrijf nog EPLAN 5.40 in, intussen vond de update plaats naar de nieuwste stand EPLAN 5.70. In totaal beschikt deze onderneming over meer dan 100 licenties.

Meer dan 350 EPLAN projecten

Ook het project Allianz Arena is compleet met EPLAN afgerond, de totale schema’s ontstonden op werkplekken met de software van de specialisten uit Monheim. Klemmenschema’s alsook kabel- en apparaatlijsten zijn automatisch gegenereert.

Aan 4 CAD-werkplekken werkten VA Tech Elin medewerkers van twee engineerings-afdelingen 18 maanden lang, tot de totale engineering stond. Dat bij elkaar opgeteld zijn dat grof geteld 6 manjaren.

Ing. Richard Schropp, bij VA Tech Elin, van doorslaggevende betekenis betrokken bij het werk, toont zich met de software van EPLAN tevreden: “Bij de handhaving van meer dan 350 EPLAN projecten tussen twee engineeringsafdelingen, de schakelkastmontage en de bouw gaf het geen inconsistenties, dataverlies of vastlopers in het systeem”. En dat wil wat zeggen: het merendeel van de 350 EPLAN projecten heeft door de extra aan te maken data van automatisch gegenereerde pagina’s een omvang van ongeveer 150 pagina’s Dat opgeteld geeft een aanzienlijk aantal pagina’s, het totaal hiervan ligt op meer dan 50.000.